Hoe de boer emissievrije kunstmest kan produceren | VNO NCW Groene Groeiers Overslaan en naar de inhoud gaan

Hoe de boer emissievrije kunstmest kan produceren

Het stinkt, is gevaarlijk en slecht voor het milieu. Ammoniak (NH₃) heeft een beroerd imago. “Grotendeels onzin,” zegt Hans Vrijenhoef van Proton Ventures uit Schiedam. Hij pleit al jaren voor een nuchtere kijk op ammoniak en dan blijkt het een product met veel potentie. Zo kunnen boeren met groene ammoniak hun eigen emissievrije kunstmest maken.

Door Hans Oerlemans

Kunstmest komt nu uit fabrieken die grootverbruikers zijn van aardgas. Bij de productie komen CO₂ en stikstofoxiden (NOx) vrij. Nederland telt vier kunstmestfabrieken die samen een flink deel van de industriële emissies veroorzaken. Daar komt nog de stikstof-uitstoot bij van het vrachtvervoer van de fabriek naar de boerderij.

Circulaire mest
Hans Vrijenhoef wil naar een totaal ander model voor de productie van kunstmest. Proton Ventures heeft daarvoor de kennis in huis. “Boeren kunnen zelfvoorzienend worden door met zon- en windenergie op het erf vloeibare ammoniak te maken. Door er op maat fosfor en kalium aan toe te voegen wordt het perfecte kunstmest voor specifieke gewassen. De grondstoffen - stikstof, fosfor en kalium - zijn deels terug te winnen uit stalmest. Daarmee kom je steeds dichter bij volledig circulaire productie.”

Waarom is dit goed voor de stikstofbalans?
“Bij de productie in fabrieken komt veel NOx vrij. Bij kleinschalige productie met groene energie is dat niet het geval. Bovendien hoeft kunstmest dan niet van ver te komen, wat zorgt voor minder emissies door vrachtwagens. Netto zorgt dit model dus voor minder emissies van zowel CO₂ als NOx. Boeren kunnen overigens ook samenwerken in coöperaties en hun kunstmest regionaal produceren.”

Je stelt voor om windmolens en zonneparken in het buitengebied voor een deel los te koppelen van het landelijk energienet. Waar moet de boer dan met zijn surplus aan elektriciteit naar toe?
“Hij kan alle opgewekte groene energie gebruiken voor de productie van vloeibare ammoniak. Een deel is bestemd om kunstmest van te maken en de rest wordt opgeslagen als energiedrager. Dat noemen we NFuel, te gebruiken als brandstof ter vervanging van diesel. Je kunt er trekkers op laten rijden en zo zijn er meer toepassingen.
Door in agrarisch gebied minder groene energie te leveren aan het landelijk net, hoeven netbeheerders als Liander minder te investeren in vergroting van de capaciteit. Ook dat is winst.”

Waarom staat ammoniak bij de energietransitie tot nu toe volledig buitenspel?
“Het wordt - geheel ten onrechte - gezien als zeer gevaarlijk. Als je de nodige voorzorgen in acht neemt, is ammoniak net zo veilig of gevaarlijk als andere energiedragers. Is gas veilig? Wat denk je van gasexplosies? En ook waterstof is gevaarlijk spul als je er verkeerd mee omgaat.

Decentrale chemie kan ons helpen bij het oplossen van emissieproblemen. Nu wordt chemie vaak gezien als veroorzaker van ellende. Keer het om: Let’s engineer ourselves out of the problem.

Met groene energie en eigen ammoniak-productie heeft de land- en tuinbouw volop toekomst, zonder het milieu te belasten met excessieve emissies. Als je NFuel goed verbrandt, komt er nauwelijks NOvrij. Het is bovendien een energiedrager die zich goed laat opslaan. Op dagen dat wind en zon veel stroom leveren, kun je de voorraad aanvullen.

Proton Ventures staat klaar om pilots te starten. We zijn onder meer betrokken bij de bouw van een kleine ammoniakfabriek in Canada die als voorbeeld voor Nederlandse boeren kan dienen.”    

Meer lezen? Zie deze link.

Groene Groeier Proton Ventures heeft oplossingen voor drie van de vijf stikstofuitdagingen van het VNO-NCW netwerk Groene Groeiers:

AANMELDEN NIEUWSBRIEF

Op de hoogte blijven van de nieuwste ontwikkelingen, duurzame innovaties en online evenementen? Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.